“Vurulamaz” Denilen F-35 İran Semalarında Nasıl Vuruldu?
Mart 2026'da yaşanan olayda, dünyanın en gelişmiş hayalet uçağı F-35, gerçek bir savaş operasyonu sırasında ilk kez isabet alarak kayıtlara geçti. CENTCOM'un doğruladığı olayda, uçağın hangi mühimmatla hedef alındığı gizemini korurken, uçağın ağır hasara rağmen üsse dönebilmesi tartışmaları alevlendirdi
Dünya havacılık ve savunma sanayii, 19 Mart 2026 tarihinde yaşanan sarsıcı bir gelişmeyle sarsıldı: ABD’nin “görünmez” ve “vurulamaz” olarak nitelendirilen 5. nesil savaş uçağı F-35 Lightning II, İran semalarında icra ettiği bir operasyon sırasında ilk kez bir uçaksavar mühimmatı tarafından hedef alındı. İran Devrim Muhafızları tarafından paylaşılan ve bir füzenin uçağın çok yakınında infilak ettiğini gösteren görüntüler, başlangıçta “yapay zeka ürünü” olarak nitelendirilse de, Amerikan Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan resmi açıklama acı gerçeği doğruladı: Bir F-35 hasar almış ve bölgedeki bir üsse acil iniş yapmıştı.
“Hayalet” Nasıl Avlandı? Sensörlerin Savaşı
Olayın ardından havacılık dünyasının en popüler isimlerinden eski jet pilotları C.W. Lemoine (Mover) ve Trevor Hartsock (Gonky), yayınladıkları analizde ezber bozan tespitlerde bulundular. Pilotlara göre F-35’in radar sinyalini minimuma indiren “stealth” teknolojisi, uçağın diğer disiplinlerle çalışan sensörler tarafından tespit edilmesine engel değil:
Kızılötesi İz (IRST): Uçağın motorundan çıkan ısı, radar yerine ısıya duyarlı pasif sensörler tarafından takip edilmiş olabilir.
Optik Takip: Modern hava savunma sistemleri, radar kullanmadan yüksek çözünürlüklü kameralarla uçağı görsel olarak kilitleyebilir.
Perspektif Sorunu: Görüntülerde füzenin patlama anı net olsa da, uçağa olan gerçek uzaklığı bir “perspektif bilmecesi” olarak kalmaya devam ediyor.
“Fat Amy” Saygı Kazandı: Hasarlı Dönüşün Sırrı
Sık sık F-35 ile “Fat Amy” (Şişman Amy) diyerek dalga geçen eski pilot Lemoine, uçağın ağır bir patlamaya rağmen düşmeden üsse geri dönebilmiş olmasının, platformun beka kabiliyetini (survivability) kanıtladığını belirtti. F-35’in gövde yapısının ve yedekli sistemlerinin (redundancy), bir füze şarapnelinden aldığı darbeyi absorbe ederek pilotun hayatını kurtarması, uçağa yönelik eleştirileri “saygıya” dönüştürdü.
Gizemini Koruyan Mühimmat: Hangi Füze Vurdu?
Savunma analistleri, F-35’i bu denli yakından tehdit edebilen mühimmatın ne olduğu konusunda iki ana senaryo üzerinde duruyor:
Gelişmiş Bir S-300/400 Varyantı: Rus menşeli sistemlerin modifiye edilmiş yazılımları.
İran Yerli Üretimi “Bavar-373” veya “Hordad-15”: İran’ın son yıllarda geliştirdiği ve hayalet uçakları avlamak üzere optimize edildiğini iddia ettiği yeni nesil hava savunma bataryaları.
Bu olay, F-35’in “yenilmezlik” mitine bir darbe vursa da, uçağın en zorlu şartlarda bile pilotunu sağ salim yere indirme yeteneğini tüm dünyaya kanıtlamış oldu. Soruşturma derinleştikçe, 5. nesil savaş uçaklarının savunma stratejilerinin sil baştan yazılması bekleniyor.
